
Avukat · Şanlıurfa Milletvekili · Kürtçe Dil Çalışmalarıyla Tanınan Fikir İnsanı
(Kemal Badıllı kimdir, nerelidir)
Kemal Badıllı, 1923 yılında Şanlıurfa merkeze bağlı Ağızhan köyünde dünyaya geldi.
Urfa ve çevresinde yüzyıllardır kök salmış, adıyla ağırlık, sözüyle karşılık bulan, itibarı ve geleneğiyle tanınan Badıllı Aşireti’ne mensuptu.
Babası Badıllı Sait Bey, Badıllı Aşireti’nin reisi olarak Urfa ve çevresinde sözü ölçü kabul edilen, itibarıyla kabul gören bir kanaat önderiydi. Kemal Badıllı, böylesi güçlü ve itibarlı bir mirasın içinde yetişti; ancak bu aidiyeti hiçbir zaman dar sınırlar içinde tanımlamadı.
Evli olan Kemal Badıllı, üç çocuk babasıydı.
(Kabataş Erkek Lisesi – İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi)
İlk ve orta öğrenimini Şanlıurfa’da tamamladı. Genç yaşta İstanbul’a giderek Kabataş Erkek Lisesi’nde eğitim gördü. Ardından İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’ne girdi ve 1950 yılında mezun oldu.
(Urfa’da avukatlık hayatı)
Üniversite mezuniyetinin ardından İstanbul’da kalmayı tercih etmedi. Doğup büyüdüğü topraklara dönerek Urfa’da avukatlığa başladı. Kemal Badıllı, yalnızca dava takip eden bir hukukçu değil; toplum içinde sözü dinlenen, farklı yapılar arasında denge kurabilen bir isimdi.
(Yeni Türkiye Partisi – Şanlıurfa Milletvekili)
1961 yılında yapılan genel seçimlerde Yeni Türkiye Partisi’nden Şanlıurfa Milletvekili seçilerek Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne girdi. Meclisteki duruşu, sakin ama etkili üslubuyla dikkat çekti.
(TBMM’de Kürt meselesini ilk dile getirenlerden)
Kemal Badıllı, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde Kürt meselesini ilk gündeme getiren isimlerden biri oldu. Konuşmalarında meseleyi bir ayrılık değil, uzun yılların ihmali olarak ele aldı; çözümü inkârda değil, akılda ve diyalogda aradı.
(Türkiye’de ilk Kürtçe gramer çalışması)
1965 yılında “Türkçe İzahlı Kürtçe Gramer – Kurmancî Lehçesi” adlı eserini yayımladı. Bu çalışma, Türkiye Cumhuriyeti döneminde Kürtçe üzerine yapılmış ilk kapsamlı gramer çalışması olarak kabul edilmektedir.
Aynı dönemde geniş kapsamlı bir Kürtçe sözlük çalışması da yürüttü; ancak bu eser tamamlanamadan kaldı.
(Kemal Badıllı ne zaman vefat etti)
1966 yılında İstanbul’a yerleşen Kemal Badıllı, 1975 yılında hayata veda etti.
Kemal Badıllı, geride yüksek sesli sloganlar değil; hukukla konuşan bir duruş, nezaketle kurulan bir temsil ve kültürel hafızaya bırakılmış kalıcı izler bıraktı.
Köklü bir geleneğin içinden çıkıp akıl, hukuk ve sorumlulukla yol alan müstesna bir isim olarak Türkiye siyasi ve kültürel tarihinde yerini aldı.
Rahmetle ve saygıyla anıyoruz.
