Mehmet Badıllı, Urfa Badıllılarının Beğler kabilesindendir. Şeyhzeliha Köyü’nde ikamet etmektedir. Badıllı Abdurrahman Bey’in oğludur ve Badıllı Sait Bey’in yeğenidir.

Badıllılar nereden gelmişlerdir?

Badıllılar Şam’dan gelmişlerdir. Anlatıma göre yaklaşık 85 bin Badıllı ailesi Urfa’da yaşamaktayken bir olay nedeniyle Osmanlı tarafından Şam’ın bir kazasına sürgün edilmiştir.

Af çıktıktan sonra bir kısmı Urfa’ya, bir kısmı Kars’a, Erzurum’a ve Ağrı’ya gitmiştir. Şam’da kalan Badıllılar da olmuştur. Günümüzde Şam’ın Salihiye Mahallesi’nde Badıllılar bulunduğu söylenmektedir.

Türkiye’deki diğer Badıllılar nereden dağılmıştır?

Bir kısmı Urfa’dan, bir kısmı Şam’dan dağılmıştır.

• Haymana’daki Badıllılar Beğler kabilesindendir.

• Tokat’taki Badıllılar da Beğlerdendir.

• Ergani’deki Badıllıların bir kısmı Elxoi, bir kısmı Ahmetoğulları kolundandır.

• Karaköse (Ağrı) Dehar Köyü’ndeki Usup Bey (Mala Usube Dehare) ailesi Beğlerdendir.

Badıllıların kökeni nedir?

Badıllılar aşiret olarak Kürttür. Urfa bölgesinde yüzyıllardır varlıklarını sürdürmüş ve bölgenin kültürüne uyum sağlamışlardır.

Beğler kabilesinin Abbasi soyundan geldiğine dair bir şecere bulunmaktadır. Bu şecerenin Urfa’da Bıtelemir (Malabıtelemir) ailesinde olduğu belirtilmektedir.

Urfa’nın kurtuluşunda Badıllılar ne yapmıştır?

O dönemin yöneticileri Badıllı Sait Bey’den destek istemiştir. Sait Bey 40 atlıyla Ağızhan Köyü’ne gelmiş, ardından 250 atlısıyla Urfa’nın kurtuluş mücadelesine katılmıştır. Fransızların şehirden çıkarılmasında rol aldığı anlatılmaktadır.

Ayrıca Urfa hapishanesindeki 1750 mahkûmun savaşa katılmak üzere serbest bırakıldığı ifade edilmektedir.

Urfa’daki Badıllı kabileleri hakkında bilgi verir misiniz?

Elxoi kabilesi, Gavur İmam (Badıllı İmam) döneminde Urfa’ya gelmiştir. Gavur İmam’ın beylik davası kapsamında Elxoileri Siverek Pirkut’tan getirdiği anlatılır.

Mıhoxalta ve Maksoi kabilelerinin ise Karacadağ’dan getirildiği ifade edilmektedir.

Günümüzde Urfa sınırlarında ne kadar Badıllı nüfusu vardır?

Urfa merkez ve köylerle birlikte yaklaşık 27–28 köyde Badıllılar yaşamaktadır. Toplam nüfusun yaklaşık 40 bin civarında olduğu ifade edilmektedir.

Şeyh Said isyanı sürecinde Badıllı Sait Bey ve Bekir Bey’in yargılanması hakkında bilginiz var mı?

Evet. Diyarbakır’da İstiklal Mahkemesi’nde yargılanmışlardır. Olayla ilgileri olmadığı anlaşılınca beraat etmişlerdir. Ancak bir süre Adana ve Suriye’ye sürgün edilmişler, ardından tekrar Urfa’ya dönmüşlerdir.