GÜMÜŞHANE BADILLILARINDAN HACI SÜLEYMAN KESKİN İLE RÖPORTAJ

   Bize kendinizi tanıtır mısınız?

Hacı Süleyman Keskin:

- Ben Kır İsmail oğullarından Mehmet oğlu Süleyman Keskin .1935 doğumluyum.Tahminen 15 yaşından beri ticarete atılarak;Çimen Dağı Yaylası hakkında da dede ve babamın çok emeği olduğunu hissederek bu yaylaya önem veren birisyim.Babamın 25 -30 yıl köyde muhtarlık yapması beni köyüme daha çok bağladı.

 -Çimen Yaylası ile ilgi bir anınızı anlatır mısınız?

Hacı Süleyman Keskin:

-Dedem İsmail, Taşlıyurt'ta Mıharlılarla bir büyük olayda Mıharlı Nozoğlu'na demiş ki:"Yerden bir kuru ot kaldırmış.Nozoğlu, Allah ömrüme sağlık verdiği günlerce topraklarımızdan bir kuru otu dahi size layık görmeyip ve vermeyeceğim." Ben dedemden bu sözü duyduğumdan dolayı bu dağa elle başla çalışmaya başladım.

-Bu Nozoğlu'nun yakınlarıyla hiç karşılaştınız mı?

Hacı Süleyman Keskin:

-Bir gün Nozoğlu'nun torunu İzzet'in oğlu Mahmut'la bir araya geldik.Bana dedi ki:"Bu dağı beraber bölelim."Ben de kendisine "bölelim" dedim. "Mescit'ten yukarı giden yer bizim olsun.Ben de kendisine peki bu tapuları ne yapalım?"Bize satarsınız",dedi. Ben de tekrar kendisine dedim ki;Mahmut benim dedem senin dedene bir kuru otu reva görmedi.Bu çayırların ağırlığınca altın döksen ,gene vermeyiz,bilesin.

Gürleyik Köyü'nün sorunlarıyla ilgili ne gibi çalışmalarınız oldu?

Hacı Süleyman Keskin:

Bir gün Uzunkol Köyü Muhtarı Toppo'nun Süleyman'la ben Süleyman Keskin'i Erzurum'a gönderdiler.

N.Akar:

-Göndermelerinin sebebi neydi?

Hacı Süleyman Keskin:

-Ferman bulmaya gittik.Erzurum Tufanç'ta kalan Badıllı Hacı Ömer Efendi'de bulunan fermanları okuttuk ki,Karga Yaylaları Badıllı Aşireti'ne ait.Dahar'a geçtik.Hakim Hulusi'nin babası Mustafa Çavuş'ta bulunan bir ferman Osmanlı Devleti'nin miri, asker çok darlığa düşünce Badıllı Beyi'ne müracatta bulunmuş.Bey demiş:"Askeriye daraldı.İki bölük sürü ver.Askeriye yesin."Bey de söylemiş ki,padişahtan tuğralı borç senedi getir.Getirmiş".Sürüleri vermiş.

-Badıllı Aşireti'yle ilgili araştırmalarınızın olduğunu biliyoruz.Başka nerelerde araştırmalar yaptınız?

Hacı Süleyman Keskin:

-Bu vesileyle Urfa Milletvekili Kemal Badıllı'ya gittim.Şimdi rahmetli oldu.Şuan Urfa'da ikamet eden Abdulkadir Badıllı ile teşriki mesailer kurdum.Kökenimizin geliş yollarını beraber istişare yaptık. Hicri 1100 yıllarında Mekke'den hareket ederek Rakka'ya gelip yerleşiyorlar.Melik Çayı'nın etrafına gelip konuyorlar. Mekke kadısı beye:"Bey vergilerinizi ödeyin! Bey de bütün sülalelerden ayrı ayrı alıp Mekke'ye gönderiyor.Badıllı Urfa Akçakale'ye geliyor.Şuan Urfa Akçakale'de 30 pare Badıllı var.Geriki bir çoğu Erzincan'a gelir.Bir kısmı Kars Ağrı'ya gidiyor.Bir kısmı Şiran Kelkit havalisine gidiyor.Bu badıllılar Urfa Suruç'tan gelmiş.

-Bizlerin başındaki bey devletin çok gözüne giriyor.Padişah beye ne istiyorsan ,dilediğini vereyim."Çimen Dağı'nı yaylalık.Bursa'yı kestanelik istiyor."Bilahare Bursa'dan vazgeçiyorlar.

Biz Çimen Yaylası'ndaki Badıllılara 32 ferman veriyorlar.Bu fermanların bir kısmında Çimen Dağı'nın sınırları,bir kısmında bu aşiret istedikleri yere gider gelir.Kimse dokunamayacak.Padişahtan tuğralı ferman var.Bir mahkeme kararımızı da Hüseyin isminde bir beyimiz.temyiz mahkemesinde tastikten çıkarmış.Bu ferman şimdi İstanbul'da İl Müftülüğünde Şeri Siciller arşivindedir.

-Badıllar nerelerde yaşıyor?

Hacı Süleyman Keskin:

-Rakka'da badıllılar var.Burada Collep Yaylası var.Erzurum Aşkale Pırtın Köyü,Erzurum Merkez Tufanç köyü ,Kars -Selim..

-Badıllıarın bir kısmının Kürtçe konuşmasını neye bağlıyorsun?

Hacı Süleyman Keskin:

-Ben Kürtçe'yi seviyorum.Çünkü Arapça ve Farsça karışımı bir dildir.

Badılllar (yani Gümüşhane havalisindeki Badıllılar) eskiden ne ile uğraşırlardı?

Hacı Süleyman Keskin:

-Eski meslekleri devecilikti.Trabzon'dan Erzurum'a askeri malzeme çekerlermiş.

-Badıllar hakkında söyleyeceğiniz başka bir şey var mı?

Hacı Süleyman Keskin:

-Badıllılar çok sıcak kanlı bir aşirettir.Badıllılar birbirlerini gördüğü zaman birbirlerine bağlanır.

-Köyün kuruluşu hakkında bir bilginiz var mı?

Hacı Süleyman Keskin:

- Bu konuda fazla bilgiye sahip değilim.

-Bizim köyde ve akrabalarda alim insan var mıydı.?

Hacı Süleyman Keskin:

- Biz kalktık Molla Ülfet'i gördük.Sofubey'den bahsediyor.Refahiye Buğdaçor Köyü'nde meftundur.Bu mübarek insan Buğdaçor'da ölmüş. Beni yoldan gelen iki adam yıkayacak.Kimse görmeden gelen adamlar yıkamış ve defnetmişler.

-Biraz da bize yaptığınız hayır işlerinden bahseder misiniz?

Hacı Süleyman Keskin:

-Bu konu meçhul kalsın.Bilinmesin.Birbirimize kırıcı olmayalım ve birbirimizi incitmeyelim.Herkese hoş görülü olmak lazım.

- Başka söyleyeceğiniz bir şey var mı?

Hacı Süleyman Keskin:

- Allah kolaylık versin.

Neden Hacı Süleyman Keskin'le röportaj yaptık

Hacı Süleyman Keskin'in bu konularla ilgili araştırmaları var.Elinde bir çok bilgi ve belge var.Bir çok Badıllı Aşireti'nin ileri gelenleriyle tanışmış bir kişidir.Bu konularla ilgilen herkesin müracat edeceği bir sözlü kaynaktır. 21.08.2004

Şanlıurfa (Şeyhzeliha köyü) Badıllılarından Mehmet Badıllı ile BADILLILAR üzerine röportaj.

MEHMET BADILLI ,Urfa Badıllılarının Begler kabilesinden olup Şeyhzeliha köyünde ikamet etmektedir.Badıllı Abdurrahman Beyin oğludur.Badıllı Sait  Beyin yegenidir.

Editor  :  Badıllılar nerden gelmişlerdir.

Cevap :  Badıllılar Şamdan gelmişlerdir. 85 bin Badıllı ailesi  Urfadalarmış, bunlar bir olaya karışmışlar Osmanlı bunları Şamın bir kazasına sürgün etmişlerdir.Af çıktıktan sonra bunlar Şamdan dagılmışlar bazıları Urfaya, bazıları Karsa, bazıları Erzuruma ve bazılarıda  Agrıya gitmişler. Şamda kalanlarda olmuştur şuanda Şamın salihi mahallesinde Badıllılar var.

Editor : Türkiyedeki diger Badıllılar nerden dağlımışlardır ?

Cevap : Onlarda bir kısmı Urfadan, bir kısmı Şamdan gitmişlerdir mesela Haymanadaki Badıllılar Beğler kabılesindedir.  Tokatta ki  Badıllılar onlarda beğlerdendir.  Erganıde ki  Badıllıların bir kısmı  Elxoi  bir kısmıda  Ahmet oğullarındandır.  Karaköse’de (Ağrı)  Dehar köyünde Usup  bey (Mala Usube Dehare)  ailesi Beğlerdendir.

Editor  : Badıllıların kökeni nedir ?

Cevap :  Badıllılar Aşiret olarak Kürttür.Badıllılar Urfa bölgesinde yüzyıllardır varlığını devam ettirmektedir ve bu bölgenin her türlü kültürüne ayak uydurmuştur,buraya uyum saglamışlardır.Badıllıların beğler kabilesi abbasidir.Hatta  beglerin abbasi olduklarına dair şecere var bu şecere Urfada Bıtelemir(malabıtelemir) ailesindedir. 

Editor  :  Urfanın kurtuluşunda Badıllılar neler yapmıştır ?

Cevap :  O zamanın yöneticileri  Sait amcamdan (Badıllı Sait bey “Kör Sait”) destek istiyorlardı,  40 atlıyla  Agızhan köyüne gelmişler  ve  yardım etmesini istemişler amcam 250 atlısıyla  Urfanın kurtuluşuna  katılıyor ve Fransızları Urfadan çıkarıyor ayrıca Sait amcam Urfa hapishanesindeki  1750 mahkumu savaşa katılmak üzere serbest bırakıyor .

Editor : Urfadaki Badıllı kabileleri hakında  bilgi verebilirmisiniz ?

Cevap :  Elxoiler  Gavur imam (Badıllı İmam) zamanında Urfaya gelmişler. Gavur imam beylik  davasında bulunmuş gidip Elxoileri Siverek  Pirkutten getirmiş. Mıhoxalta ve Maksoi kabilelerini  Karacadağdan getirtirmiştir.

Editor : Bu gün Urfa sınırlarında ne kadar Badıllı nüfusu  mevcüttur ?

Cevap : Bu gün 27,28 kadar köy var Urfa merkezdekilerle birlikte 40 bin Badıllı nüfusu vardır.

Editor  : Şehyh Sait isyanından dolayı Badıllı Sait bey  ve Bekir bey gibi isimler istiklal mahkemelerinde yargılanmışlardır.  Bu konu hakkında bilginiz varmı varsa bizimle paylaşmak istermisiniz ?

Cevap :  Evet ozaman Diyarbakırda Sait amcam ve bekir amcam yargılandılar ama olayla hiç bir alakları yoktu tabi onların olayla bir ilgisi olmadıgı anlaşılınca istiklal mahkemesi tarafından berat edilmişlerdir.Fakat Adana ve Suriye’ye sürgün edilediler bir süre orada kaldıktan sonra  tekrar Urfaya geri döndüler.